Działalność nierejestrowana – czy młode mamy skorzystają z tego rozwiąznia?

Witajcie!

Czy są tu mamy, które marzą o własnej działalności gospodarczej, ale nie wiedzą, czy ich pomysł biznesowy okaże się trafiony i czy znajdą odpowiednią ilość klientów, aby zarobić na opłaty, składki ZUS, podatki oraz by “coś” zostało w kieszeni? A może są tu mamy, które szyją ubranka dla dzieci lub chusty i sprzedają po cichu, jedynie koleżankom, działają w szarej strefie, bo gdyby miały założyć działalność, to musiałyby do tego interesu dopłacić? Domowe fryzjerki, kosmetyczki, pracujące z dzieckiem przy boku? A mamy – studentki udzielające korepetycji?

Mam dla Was dobrą wiadomość! Od dziś, tj. 30 kwietnia 2018 roku możecie legalnie działać i zarabiać (a raczej dorabiać, ale o tym za chwilę). Dziś bowiem weszły w życie przepisy, które umożliwiają prowadzenie tzw. działalności nieewidencjonowanej. Na czym taka działalność polega i jakie warunki musimy spełnić by z tej działalności skorzystać?

Definicja działalności nierejestrowanej.

Działalność nieewidencjonowana, działalność nierejestrowa i działalność nierejestrowana – te trzy nazwy funkcjonują w rozmowach publikacjach, artykułach. Oznaczają one niskoprzychodową aktywność gospodarczą, która nie podlega obowiązkowi rejestrowania w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEiDG).

Działalność nierejestrowa to działalność, która nosi wszelkie cechy działalności gospodarczej, ale ze względu na wysokość przychodów, osobę wykonującego działalność i staż nie jest uznawana za działalność gospodarczą w rozumieniu Prawo Przedsiębiorców.

Zgodnie bowiem z art. 5 Prawa Przedsiębiorców, działalność nieewidencjonowana, to działalność, która nie podlega obowiązkowi rejestracji w przypadku, gdy miesięczny przychód należny z takiej działalności nie przekracza kwoty 50% minimalnego wynagrodzenia za pracę. Limit uprawniający do zwolnienia z rejestracji będzie więc inny w każdym roku i każdorazowo zależny od kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę. Aktualnie minimalna pensja wynosi 2100 zł, w związku z czym w 2018 roku limit będzie równy kwocie 1050 zł. Działalność nie będzie musiała być zatem rejestrowana tak długo, jak miesięczny przychód nie przekroczy kwoty 1050 zł.

Przykład: Załóżmy, że w maju 2018r. mama X sprzeda dwie chusty tkane po 200 zł za sztukę. Zarobi 400 zł. W czerwcu sprzeda 4 – 800 zł, w lipcu 3 – 600 zł, w sierpniu 6 – 1200 zł, we wrześniu 3 – 600 zł.  W powyższym przykładzie mama X po sprzedaży 6 chusty w sierpniu będzie zobowiązana założyć działalność gospodarczą, ponieważ przekroczy próg 1050 zł i niestety bez znaczenia będzie fakt, że prawdopodobnie w następnych miesiącach nie przekroczy tego progu. Już jednorazowe przekroczenie limitu powoduje obligatoryjny obowiązek zgłoszenia działalności gospodarczej do CEIDG.

Warunki, które trzeba spełnić, aby móc prowadzić działalność nieewidencjonowaną.

1.Warunek finansowy.

Limit kwoty został częściowo omówiony w poprzednim akapicie. W 2018 roku jest to 1050 zł. Problematyczne może być jednak wyliczenie owego limitu.

Ustawa zakłada, że warunek finansowy zostanie zachowany, jeżeli PRZYCHÓD NALEŻNY nie przekroczy określonej kwoty. Przychód należny to zgodnie z art. 5 ustawy Prawo przedsiębiorców kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont. Są to więc należności, które osoba prowadząca działalność nierejestrowaną powinna otrzymać od swojego kontrahenta w zamian za wykonane usługi lub dostarczone towary.

Przykład: Mama X (z poprzedniego przykładu) sprzeda w sierpniu 6 chust, ale otrzyma zapłatę tylko za 4. Za pozostałe 2 zgodnie z podpisanymi umowami zapłatę ma dostać w pierwszym tygodniu września. Niestety, zgodnie z definicją przychodu należnego nie ma to znaczenia i będziemy musieli uznać, że sprzedała w sierpniu 6 chust, a jej przychód należny to 1200 zł. Przekroczy więc próg 1050 zł.

Przy ustalaniu przychodu należnego nie mają znaczenia ponoszone przez nas koszty prowadzenia działalności nierejestrowanej. Jedyne co możemy “odliczyć”, uwzględnić, WYŁĄCZYĆ przy liczeniu przychodu należnego to wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont.

2.Warunek samodzielności i bycia osobą fizyczną.

Zwolnienie z rejestracji przysługuje wyłącznie osobom fizycznym, podejmującym działalność w sposób samodzielny. Nie możemy prowadzić działalności nierejestrowanej w formie spółki cywilnej. Prowadzenie takiej działalności w formie spółki cywilnej mogłoby powodować “obejście” limitu 1050 zł. (przychód byłby dzielony na dwie osoby).

3. Warunek czystej karty.

Osoba, która obecnie prowadzi już działalność gospodarczą, nie będzie mogła skorzystać z przywileju działalności nieewidencjonowanej. Działalność nierejestrowa jest możliwa wyłącznie dla osób, które przez ostatnie 60 miesięcy (5 lat) nie prowadziły firmy. Mowa o działalności gospodarczej i spółce cywilnej. Spółki prawa handlowego (sp. z o.o., akcyjna, jawna) mają inną osobowość prawną, więc będąc wspólnikiem lub członkiem zarządu, nadal możemy prowadzić działalność nieewidencjonowaną. Dodatkowo, samodzielnie.

Ustawodawca wprowadził jednak tzw. okres przejściowy. Na podstawie przepisu przejściowego (art. 195) z przywileju działalności nierejestrowanej będą mogły skorzystać osoby, które: w okresie 12 miesięcy przed dniem wejścia w życie ustawy (…) nie były wpisane do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (…) nawet jeżeli w okresie ostatnich 60 miesięcy przed dniem wejścia w życie tej ustawy wykonywały działalność gospodarczą. 

Ustawa wyklucza więc z przywileju jedynie te osoby, które obecnie prowadzą działalność gospodarczą oraz te, które prowadziły taką działalność po 30 kwietnia 2017 roku.

4. Warunek rodzaju działalności.

Ostatnim warunkiem prowadzenia działalności bez rejestracji jest prowadzenie działalności niereglamentowanej. Czyli takiej, która nie wymaga uzyskania:

  • koncesji,  (sprzedaż alkoholu, sprzedaż broni i materiałów wybuchowych, ochrona osób i mienia, poszukiwanie złóż kopalin, dystrybucja energii i paliw, budowa autostrad płatnych, przewóz lotniczy).
  • pozwoleń (wyrób wina, produkcja wyrobów tytoniowych, prowadzenie aptek).
  • licencji (działalność do której wykonywania potrzebne jest posiadanie kwalifikacji i uprawnień zawodowych np. zdany egzamin czy wykupione ubezpieczenie OC).

Regulacje dotyczące różnych działalności są jak widać w polskim prawie bardzo szerokie, a wolność działania ograniczona. W tym zakresie nowe ustawy nie wprowadzają zmian.

ZUS

W tym przypadku sprawa jest prosta. Osoba spełniająca warunki do skorzystania z działalności nieewidencjonowanej, nie posiada tytułu ubezpieczenia, w związku z czym nie podlega obowiązkowi ubezpieczeń. Oznacza to, że osoba wykonująca działalność nierejestrowaną nie opłaca żadnych składek na ubezpieczenie społeczne, ani zdrowotne.

Podatki.

W tym przypadku sprawa nie jest już taka łatwa i przyjemna, jak ze składkami do ZUS.

  1. Obowiązek podatkowy. Brak zarejestrowanej działalności gospodarczej nie oznacza, że uzyskiwane przez nas dochody są zwolnione z opodatkowania.
  2. Obowiązek ewidencji. Pojęcie działalności nieewidencjonowanej odnosi się do braku wpisu w ewidencji działalności gospodarczej (CEIDG), nie zaś do braku ewidencji księgowych. Osoba prowadząca działalność nierejestrowaną jest zatem zobowiązana do ewidencjonowania uzyskanych przychodów (oraz ewentualnie poniesionych kosztów) i odprowadzenia z tego tytułu należnego podatku dochodowego. (PIT)
  3. Zaliczki na podatek? Osoba prowadząca działalność nierejestrowaną, zgodnie z ustawą nie prowadzi działalności gospodarczej, nie jest więc zobowiązana do odprowadzania miesięcznych zaliczek na PIT.
  4. Rozliczenie roczne. Zaliczek nie musimy wpłacać, ale uzyskane w ciągu roku zarobki będziemy musieli wykazać w rozliczeniu rocznym (wraz z innymi dochodami osobistymi) w rubryce przychody z innych źródeł.
  5. Zasady opodatkowania. Zarobki z działalności nieewidencjonowanej podlegać będą opodatkowaniu na zasadach ogólnych. Oznacza to, że zastosowanie będzie tu mieć skala podatkowa (stawki PIT w wysokości 18%). Niemożliwe jest zastosowanie stawki liniowej w wysokości 19%.
  6. Koszty prowadzenia działalności. Jest to kwestia nie wynikającą wprost z istniejących przepisów, przez co może sprawiać problemy. Wątpliwe jest bowiem czy opodatkowaniu podlegać będzie uzyskany przychód, czy też przychód pomniejszony o koszty (dochód). Myślę, że przy ustalaniu wysokości podatku, będziemy mogli uwzględnić koszty działalności.

Zwracam jednak uwagę, że kwestia uwzględnienia kosztów odnosi się jedynie do ustalenia podstawy opodatkowania, nie zaś do wyznaczenia limitu uprawniającego do wykonywania działalności nierejestrowanej. W tym drugim przypadku, limit ustalany jest bezwzględnie w oparciu o sam tylko przychód  należny, o czym pisałam wyżej. Rozbieżności w ustalaniu kwot, kosztów, przychodu czy dochodu wynikają z tego, że mamy tu dwie różne ustawy i dwie różne kwestie. Prawo przedsiębiorców i definicja działalności nierejestrowanej oraz ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych i należny podatek. Jeśli odpowiednie organy wydadzą na temat kosztów interpretacje podatkowe sytuacja stanie się jaśniejsza.

VAT

Kolejną kwestią, która pojawia się przy okazji rozważań nad działalnością nierejestrowaną, jest kwestia podatku od towarów i usług. Czy osoba prowadząca taką działalność będzie zobowiązana do comiesięcznego rozliczania podatku VAT?

  1. Definicja działalności gospodarczej w VAT. Ustawa o podatku od towarów i usług ma własną definicję działalności gospodarczej i podobnie jak w przypadku PIT mogą pojawiać się wątpliwości. Definicja z ustawy o podatku VAT obejmuje również osoby, które będą – zgodnie z ustawą Prawo Przedsiębiorców – prowadzą działalność nieewidencjonowaną. W konsekwencji osoby te powinny być uznane za podatników podatku VAT (oczywiście jeśli będą  spełniać pozostałe ustawowe warunki).
  2. Artykuł 15 ust. 2 ustawy o VAT, wskazuje bowiem, że działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
  3. Zwolnienie. Art. 113 ustawy o podatku VAT wskazuje, że podmioty których przychody w ciągu roku nie przekroczyły kwoty 200 tys. zł są podmiotowo zwolnione z podatku VAT.
  4. Brak obowiązku składania deklaracji VAT oraz wysyłania Jednolitego Pliku Kontrolnego.
  5. Jeśli osoba prowadząca działalność nierejestrowaną, nie dokona dobrowolnego zgłoszenia do VAT, nie będzie podlegać temu podatkowi.

UWAGA! Art. 109 zobowiązuje korzystających ze zwolnienia podatników do prowadzenia dziennej, uproszczonej ewidencji sprzedaży. I prawdopodobnie taka właśnie ewidencja będzie narzędziem służącym do kontroli legalności działań podatników zajmujących się działalnością nierejestrową.

Kochani, to wszystko na dziś.

Temat działalności nierejestrowanej jest nowy, obszerny i ważny, zwłaszcza dla mam, dlatego postanowiłam podzielić go na kilka części, tak by lepiej było Wam przyswoić informację.

Odpowiedź na pytania:

  • Co się dzieje, kiedy przekroczymy limit uprawniający do prowadzenia działalności nieewidencjonowanej?
  • W jaki sposób prowadzić ewidencję kosztów i przychodów? W jaki sposób wystawiać rachunki i podpisywać umowy z klientami?
  • Czy mamy przebywające na urlopie macierzyńskim, rodzicielskim, wychowawczym mogą prowadzić działalność nierejestrowaną?
  • Czy można jednocześnie pobierać zasiłek macierzyński lub kosiniakowe i uzyskiwać przychód z tego typu działalności?
  • Czy przychód uzyskany z działalności nierejestrowej będzie miał wpływ na prawo do stypendium, które pobiera mama studentka?

… już w kolejnych wpisach! Zapraszam do śledzenia bloga.

Bibliografia.

  1. Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz.U. 2018 poz. 646).
  2. Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2015 r. poz. 114 ze zm.).
  3. https://zus.pox.pl/zus/dzialalnosc-nierejestrowana-wszystko-co-musisz-o-niej-wiedziec-pit-vat-zus.htm
  4. http://www.strefabiznesu.pl/wiadomosci/a/od-dzis-30-kwietnia-obowiazuja-przepisy-konstytucji-biznesu-pol-roku-mozna-nie-placic-skladek-zus,13137602/
  5. http://www.niepoddawajsie.pl/dzialalnosc-nierejestrowana/
  6. https://www.infakt.pl/blog/jak-bedzie-wygladac-dzialalnosc-bez-rejestracji/
  7. https://www.infakt.pl/blog/jak-dokumentowac-sprzedaz-w-dzialalnosci-bez-rejestracji/
  8. https://www.mala-firma.pl/dla-poczatkujacych/zakladanie-firmy/647-dzia%C5%82alno%C5%9B%C4%87-nierejestrowana-%E2%80%93-kiedy-trzeba-za%C5%82o%C5%BCy%C4%87-firm%C4%99
  9. https://mamopracuj.pl/swiadczenie-rodzicielskie-kosiniakowe-a-praca-zarobkowa

Hits: 1029

14 thoughts on “Działalność nierejestrowana – czy młode mamy skorzystają z tego rozwiąznia?

  1. Dzień dobry, bardzo dziękuję za wpis. Dorabia sobie pojedynczymi zleceniami i myślałam, żeby to nieco zalegalizować. Działalność nierejestrowana jest tym na co (chybq) czekałam, ale teraz okazało się jestem w ciąży. Po urodzeniu dziecka i skończeniu urlopu macierzyńskiego na pewno chciałabym skorzystać również z urlopu wychowawczego, ale swoją dorywcza “prace” chciałabym dalej wykonywać. Czy coś już wiadomo czy będę mogła to robic właśnie w ramach tej działalności nierejstrowanej?

    1. Tak. Pracę dorywczą kobiety mogą wykonywać zarówno na urlopie macierzyńskim, rodzicielskim oraz wychowawczym. Jednak, aby nie utracić zasiłku macierzyńskiego lub świadczenia rodzicielskiego tzw. kosiniakowego, praca taka (czy to umowa zlecenie, czy własna działalność gospodarcza, czy właśnie działalność nierejestrowana) – nie może wyłączać sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem.
      Zgodnie z art. 186.2 K.p., w czasie urlopu wychowawczego pracownik ma prawo podjąć pracę zarobkową u dotychczasowego lub innego pracodawcy albo inną działalność, a także naukę lub szkolenie, jeżeli nie wyłącza to możliwości sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem.
      W razie ustalenia, że pracownik trwale zaprzestał sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem, pracodawca wzywa go do stawienia się do pracy w terminie przez siebie wskazanym, nie później jednak niż w ciągu 30 dni od dnia powzięcia takiej wiadomości i nie wcześniej niż po upływie 3 dni od dnia wezwania.

      Myślę, że prowadzenie działalności nierejestrowanej, jak najbardziej może być wykonywana w czasie urlopu wychowawczego (jeżeli nie wyłącza sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem).

  2. Chciałabym rozpocząć działalność polegającą na pieczeniu ciast w domu. Dzwoniłam do sanepidu ws warunków jakie muszę spełnić, będę miała złożyć wniosek o zatwierdzenie zakładu pracy – tam nie potrafili mi odpowiedzieć czy to rodzaj licencji/koncesji przez który nie będę mogła skorzystać z prowadzenia działalności w formie nierejestrowanej. Czy Pani może pomóc?

    1. Niestety wydaje mi się, że jest to rodzaj licencji, który uniemożliwia prowadzenie działalności nierejestrowanej. Od stycznia 2019 r. mają wejść w życie przepisy dotyczące tzw. małego zusu. Może założy Pani “normalną” działalność gospodarczą i skorzysta z niższych składek, aby obniżyć koszty działalnośći? Proszę nie traktować tego komentarza jako porady prawnej odnośnie dzielności nierejestrowanej. Postaram się sprawdzić, jak wygląda kwestia z działalnością nierejestrowaną w sytuacji pieczenia ciast 🙂

          1. czyli pieczenie w wlasnym domu odpada? Bo jak musi byc zgoda sanepidu a co za tym idzie wszystkie inne normy spelnione jesli chodzi o wypieki ciast..Chlodnie pomieszczenie itp

  3. Witam 🙂 ja bym chciała sie upewnić czy jako kosmetyczka mobilna mogę bez strachu pracować na działalności nierejestrowanej ? czy potrzebuję do tego kasy fiskalnej ? i jak to jest jeśli jestem na kosiniakowym ?

    1. Asiu, zadałaś dużo pytań, nie chcę tu udzielać indywidualnej porady prawnej, więc odpowiem tylko ogólnie. Zacznę od końca – tak, jeśli pobierasz kosiniakowe możesz prowadzić taką działalność, ale pod warunkiem, że nie wyłącza ona sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem i najlepiej jest poinformować o takiej działalności organ (mopr, gops, krus). Tu artykuł na ten temat – http://www.prawo-mamy.pl/2018/09/07/dzialalnosc3/.

      Możesz prowadzić działalność nierejestrowaną jako kosmetyczka, ALE! Wydaje mi się, że należy uzyskać zgodę sanepidu (Musiałabym sprawdzić jak to wygląda w przypadku usług mobilnych) i prawdopodobnie kasę fiskalną. Koniecznie musisz prowadzić ewidencję kosztów i przychodów (aby z łatwością wyliczyć podatek). Szczegóły tutaj – http://www.prawo-mamy.pl/2018/05/09/dzialalnosc2/
      Proponuję udać się do księgowej lub doradcy podatkowego- pomogą Pani rozwiać wątpliwości.
      Pozdrawiam 🙂

  4. Witam,
    Chciałabym zostać makijażystką na “legalu” jestem żoną rolnika w świetle KRUS mimo rozdzielności majątkowej i braku posiadanej ziemi jestem rolnikiem i muszę opłacać wszystkie składki. W niezarejestrowanej działalności jest wymóg co do prowadzenia własnego biznesu przez 5 lat. Czy w tym przypadku nie przysługuje mi prawo do niezarejestrowanej działalności? Pozostanie mi tylko pozarolnicza działalność? Dodam iż zaraz po urodzeniu syna zadeklarowałam w KRUS że w domu zajmuje się tylko wychowaniem dzieci przez co płacimy niższe składki, a żoną rolnika jestem 2 rok (od 3 można prowadzić pozarolniczą działalność) tak mało inf. Jest dla kobiet w mojej sytuacji 🙁

    1. Dziękuję za komentarz. To prawda, że mało jest informacji o prawach dla mam ubezpieczonych w KRUSie. Niezarejestrowana działalność gospodarcza może być wykonywana, jeśli w ciągu ostatnich 5 lat nie prowadziła Pani działalności gospodarczej. Praca w gospodarstwie rolnym jest raczej innym rodzajem pracy. Wydaje mi się, że będzie mogła Pani prowadzić działalność nierejestrowaną w momencie przekroczenia 3 lat… jeśli może Pani prowadzić pozarolniczą działalność gospodarczą, to może Pani też nierejestrowaną działalność, ale dochodzi tu jeszcze kwestia niższych składek i deklaracji o sprawowaniu opieki nad dzieckiem. Postaram się poszukać informacji i przygotować wpis na ten temat (ale proszę o cierpliwość – może to potrwać kilka tygodni). Tymczasem proponuje kontakt z najbliższym oddziałek KRUS – myślę, że tam uzyska Pani bardziej profesjonalną pomoc, ponieważ nie zajmuję się na co dzień sprawami KRUS i muszę przejrzeć kilka ustaw, a Panie w KRUS może już miały taki przypadek jak Pani i wiedzą jak to rozwiązać. Pozdrawiam 🙂

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Close

Ta strona korzysta z ciasteczek aby świadczyć usługi na najwyższym poziomie. Dalsze korzystanie ze strony oznacza, że zgadzasz się na ich użycie. Więcej informacji.

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close