Umowa małżeńska o rozdzielności majątkowej, a skutki podatkowe.

Witajcie,

Rozdzielność majątkowa, podatki i prawo mamy? Oczywiście, że tak. Zdecydowania większość matek, to mężatki. Co w sytuacji gdy nasz mąż, ojciec dzieci, podejmuje ryzykowne decyzje, zaciąga kredyty lub rozkręca interes i się zadłuża? Nie chcesz się rozwodzić, bo między Wami wszystko jest w porządku, ale boisz się o przyszłość finansową swoją i dzieci. Może czas podpisać umowę o rozdzielności majątkowej? Może okaże się korzystna również na gruncie prawa podatkowego.

Do napisania postu o skutkach podatkowych zawarcia umowy małżeńskiej o rozdzielności majątkowej, skłoniły mnie przygotowania do egzaminu na doradcę podatkowego. Jednym z zagadnień z działu II (Analiza podatkowa) jest pytanie: Analiza skutków podatkowych zawarcia umowy małżeńskiej o rozdzielności majątkowej. Co napiszę Wam na blogu, szybko zapamiętam i z łatwością odpowiem na egzaminie, gdyby akurat to pytanie znalazło się w moim zestawie. Jeden post, a wiele plusów. Przejdźmy zatem do szczegółowiej analizy podatkowej. 🙂

Umowa małżeńska o rozdzielności majątkowej.

Moment zawarcia małżeństwa jest przełomowy m.in. ze względu na skutki, jakie małżeństwo wywiera w sferze majątkowej małżonków. Co do zasady, powstaje wówczas wspólność majątkowa małżeństwa. Małżonkowie, jeżeli chcą mogą samodzielnie zdecydować, w jaki sposób będzie wyglądać ich sfera majątkowa.

Ustawodawca daje szerokie możliwości małżonkom w zakresie decydowaniu o wspólnym majątku, mogą oni rozszerzyć wspólność ustawową lub przeciwnie – ograniczyć ją.

W prawie wyróżnić należy też przymusowy ustrój rozdzielczości. Powstaje on tylko wtedy, gdy wymaga tego interes małżonków lub wierzycieli. Istotne jest przy tym to, że wola małżonków nie jest tu ważna – ustrój powstaje niezależnie od tego, czy chcą oni rozdzielczości, czy nie. Zgodnie z przepisami, jego zastosowanie możliwe jest tylko w niektórych, ściśle określonych wypadkach przewidzianych w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym. Przykładowo sąd może o nim zdecydować wówczas, gdy zachodzić będą ważne powody (np. separacja faktyczna) lub gdy będzie domagał się tego wierzyciel jednego z małżonków. W drugim przypadku musi on uprawdopodobnić, że zaspokojenie wierzytelności stwierdzonej tytułem wykonawczym wymaga dokonania podziału majątku wspólnego małżonków

Podsumowując, zgodnie z kodeksem rodzinnym i opiekuńczym wyróżnia się następujące majątkowe ustroje małżeńskie:

  1. Ustawowa wspólność majątkowa (ustawowy ustrój majątkowy);
  2. Umowna wspólność majątkowa
  3. Umowna rozdzielność majątkowa
  4. Rozdzielność majątkowa z wyrównaniem dorobków
  5. Przymusowy ustrój majątkowy.

Skutki na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zawarcie umowy małżeńskiej o rozdzielności majątkowej wyklucza możliwość wspólnego rozliczenia małżonków, ponieważ między małżonkami przez cały rok musi istnieć wspólność majątkowa. Zatem małżonkowie w tej sytuacji (po podpisaniu umowy) składają odrębne zeznanie o dochodach osiągniętych w roku podatkowym. Fakt ten jednak nie wpływa na zastosowanie ulg (np. ulgi prorodzinnej) bądź odliczeń wynikających z podatku dochodowego od osób fizycznych. Ulgę prorodzinną rodzice mogą rozliczyć proporcjonalnie lub zdecydować, że skorzysta z niej tylko mama dziecka, a ojciec nie uwzględni tej ulgi w swoim rozliczeniu.

Skutki na gruncie Ordynacji Podatkowej.

  1. W czasie trwania wspólności majątkowej, odpowiedzialność majątkowa za zobowiązania podatkowe obejmuje majątek odrębny podatnika oraz majątek wspólny małżonków. W momencie podpisania umowy o rozdzielności majątkowej odpowiedzialność majątkowa za zobowiązania podatkowe obejmuje tylko majątek odrębny podatnika, nie obejmuje majątku wspólnego małżonków.
  2. Skutki prawne zniesienia wspólności majątkowej nie odnoszą się do zobowiązań podatkowych powstałych przed dniem:
    a) Zawarcia umowy o ograniczeniu lub wyłączeniu ustawowej wspólności majątkowej;
    b) Zniesienia wspólności majątkowej w przypadku ubezwłasnowolnienia małżonka;
    c) Ustania wspólności majątkowej w przypadku ubezwłasnowolnienia małżonka;
    d) Uprawomocnienia się orzeczenia sądu o separacji

    Wyłączenie odpowiedzialności następuje z chwilą zawarcia takiej umowy, ale nie ma mocy wstecznej, czyli nie odnosi się do zobowiązań powstałych przed datą zawarcia takiej umowy. Można wyciągnąć prosty wniosek – zawarcie umowy wyłączającej ustawową wspólność majątkową nie zawsze będzie chronić współmałżonka przed odpowiedzialnością za długi podatkowe drugiego małżonka. Nie będzie go chronić, w sytuacji, gdy długi podatkowe powstały przed datą zawarcia umowy małżeńskiej o rozdzielności majątkowej.

  3. Artykuł 111 Ordynacji Podatkowej reguluje natomiast odpowiedzialność członka rodziny podatnika solidarnie z podatnikiem prowadzącym działalność gospodarczą za zaległości podatkowe wynikające z tej działalności i powstałe w okresie, w którym ten członek rodziny stale współdziałał z podatnikiem w jej wykonywaniu, osiągając korzyści z prowadzonej przez podatnika działalności. Art. 111 § 4 traktuje jako członka rodziny również małżonka, który zawarł z podatnikiem umowę ograniczającą lub wyłączającą wspólność majątkową.

    W stosunku do zaległości podatkowych powstałych po zniesieniu wspólności majątkowej małżonek taki może odpowiadać więc jako osoba trzecia na zasadach wynikających z art. 111 op.

Warunkiem solidarnej odpowiedzialności na podstawie art. 111 jest stałe współdziałanie z podatnikiem w wykonywaniu działalności gospodarczej i osiąganie korzyści z prowadzonej przez podatnika działalności przez jego współmałżonka.

  1. Współdziałanie to współkierowanie z podatnikiem w wykonywaniu przez niego działalności gospodarczej. Jest to taka aktywność współmałżonka, która pozostaje w związku przyczynowym i czasowym.
  2. Współdziałanie musi mieć charakter stały (nie może być doraźne).
  3. Czerpanie korzyści ze współdziałania – będą to wszelkie przysporzenia majątkowe. Zarówno pieniężne, jak i w innej formie niż pieniężna, typu darmowa usługa świadczona na rzecz współdziałającego członka rodziny.

Podsumowanie.

Jak widzimy zawarcia umowy małżeńskiej o rozdzielności majątkowej rodzi konsekwencje nie tylko finansowe, ale również w sferze podatkowej. Konsekwencje możemy zauważyć w czasie składania rocznego zeznania za PIT. Niestety małżonkowie, którzy podpiszą umowę o rozdzielności majątkowej nie będą mogli się wspólnie rozliczyć. Skutki umowy mogą okazać się bardzo korzystne, jeżeli nasz małżonek zostanie pociągnięty do odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe. W przypadku zobowiązań podatkowych powstałych PO podpisaniu umowy, nasz majątek nie będzie podlegał egzekucji. Niestety są pewne sytuacje, kiedy mimo rozdzielności majątkowej poniesiemy odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe małżonka. Po pierwsze, wtedy gdy owe zobowiązania powstały przed podpisaniem umowy, po drugie na podstawie art. 111 op możemy odpowiadać za zobowiązania podatkowe powstałe w wyniku prowadzenia działalności gospodarczej przez naszego małżonka. Odpowiedzialność solidarna będzie na nas ciążyła, jeżeli zostaną spełnione ustawowe przesłanki, o których napisałam w poprzednim akapicie.

Czy dzisiejszy wpis jest ciekawy? Czy wiedzieliście jakie są w Polsce majątkowe ustroje małżeńskie? Zdawaliście sobie sprawę z konsekwencji podatkowych wynikających z podpisania umowy małżeńskiej o rozdzielności majątkowej?

Życzę spokojnego wieczoru,

Asia.

Bibliografia:
  1. Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.
  2. Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa.
  3. Podręcznik Podatkowej Oficyny Wydawniczej, USTNE 31/VI/2018. EGZAMIN NA DORADCĘ PODATKOWEGO, 2018 r., pyt.30 (dział II)
  4. Artykuł internetowy dostępny pod adresem, http://adwokatgb.pl/2015/01/malzenskie-ustroje-majatkowe-umowne-ustawowe-rozdzielnosc-majatkowa/

Hits: 264

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Close

Ta strona korzysta z ciasteczek aby świadczyć usługi na najwyższym poziomie. Dalsze korzystanie ze strony oznacza, że zgadzasz się na ich użycie. Więcej informacji.

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close