Urlop wychowawczy, a prowadzenie działalności nierejestrowanej.

Czy mamy, które przybywają na urlopie wychowawczym mogą prowadzić działalność nierejestrowaną? Czy zawsze? Czy muszą spełnić, jakieś warunki? Co należy rozumieć pod pojęciem – sprawowanie osobistej opieki nad dzieckiem? Czy prowadzenie działalność nierejestrowanej wieczorami, kiedy dziecko śpi jest możliwe? Co w sytuacji, gdy dziecko pójdzie do przedszkola – czy mamy muszą wrócić do pracy na etacie, czy w tym czasie mogą prowadzić działalność nierejestrowaną? Czy aktywność zawodowa w postaci prowadzenia działalności nierejestrowanej powinna być zgłoszona pracodawcy, u którego przebywamy na urlopie wychowawczym?

Urlop wychowawczy, a działalność nierejestrowana. Pytań jest dużo, a odpowiedzi  ciężko znaleźć. Mam nadzieję, że znajdziesz w tym artykule wszystko, co potrzebne by rozwiać swoje wątpliwości dotyczące prowadzenia działalności nierejestrowanej w czasie urlopu wychowawczego. Zapraszam do lektury!

Komu przysługuje urlop wychowawczy?

Urlop wychowawczy przysługuje pracownikowi, który posiada co najmniej 6-miesięczny staż pracy.  Może z niego skorzystać zarówno matka dziecka, jak i ojciec. Udzielany jest w wymiarze nie większym niż 36 miesięcy, z czego minimum jeden miesiąc musi wykorzystać drugi z rodziców. To znaczy, że jeśli matka dziecka korzysta z urlopu, to przysługuje jej 35 miesięcy, a 36. przysługuje ojcu dziecka. Urlop  wychowawczy można wykorzystać do momentu ukończenia przez dziecko 6. roku życia, chyba że pracownik przedstawi pracodawcy zaświadczenie o niepełnosprawności dziecka, wtedy urlop można wykorzystać do momentu ukończenia przez dziecko 18. roku życia. Urlop jest bezpłatny (istnieje jednak możliwość ubiegania się o dodatek do zasiłku rodzinnego za czas urlopu wychowawczego – więcej przeczytasz tutaj).

Szczegółowe omówienie 10 najważniejszych i podstawowych informacji o urlopie wychowawczym przeczytasz tutaj:  (Artykuł w trakcie przygotowania – zerknij wkrótce).

Prawo do pracy w czasie urlopu wychowawczego.

Zgodnie z przepisami kodeksu pracy istnieje możliwość podjęcia pracy zarobkowej oraz innej działalności przez pracownika korzystającego z urlopu wychowawczego. Aktywność taka nie może jednak kolidować z podstawowym celem korzystania z urlopu wychowawczego jakim jest sprawowanie osobistej opieki nad dzieckiem. 

Mama może zatem podjąć pracę zarobkową:

  • zarówno u dotychczasowego, jak i
  • innego pracodawcy;
  • otworzyć własną działalność;
  • podjąć naukę lub szkolenie;
  • może podjąć pracę zarobkową zarówno na podstawie umowy o pracę, jak i
  • umowy cywilnoprawnej (umowy zlecenia, o dzieło)

oraz może… prowadzić działalność nierejestrowaną.

Przypominam jednak, że warunkiem jest to, aby nowo podjęta czynność nie pozbawiała pracownika sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem. 

Czy działalność nierejestrowana może kolidować z osobistą opieką nad dzieckiem?

Działalność nierejestrowa, to rodzaj niskoprzychodowej aktywności gospodarczej określonej w przepisach ustawy Prawo Przedsiębiorców. Inne nazwy występujące w obrocie określające tego typu aktywność, to działalność nieewidencjonowana, działalność nierejestrowa, oraz działalność bez rejestracji. Działalność taka ma charakter podobny do działalności gospodarczej, tj. jest wykonywana w sposób regularny, zorganizowany,we własnym imieniu, z zamiarem osiągnięcia zysku…

ALE! do określonego limitu przychodu należnego (zgodnie z ustawą Prawo Przedsiębiorców) nie musi być rejestrowana. Po przekroczeniu limitu mamy 7 dni na założenie działalności gospodarczej. Działalność nierejestrowana może być traktowana, jako działalność dodatkowa, lub jako początek działalności gospodarczej, pewien wstęp. Działalność na próbę.

Wyróżniamy cztery podstawowe warunki :

  • Warunek finansowy (limit przychodu należnego).
  • Warunek czystej karty.
  • Warunek bycia osobą fizyczną.
  • Warunek rodzaju działalności.

Tutaj szczegółowo opisałam wszystkie warunki prowadzenia działalności bez rejestracji. Koniecznie przeczytaj, jeśli zamierzać prowadzić działalność nierejestrowaną.

Z samej definicji działalności nierejestrowanej nie sposób wywnioskować, czy może ona kolidować ze sprawowaniem osobistej opieki nad dzieckiem…

Co prawda, jest to działalność ciągła i zorganizowana, ale co jeśli wykonujemy ją tylko nocą lub w czasie drzemki dziecka, a co jeśli w towarzystwie dziecka? Nadal sprawujemy przecież opiekę nad maluszkiem…

Czy w kodeksie pracy znajdziemy legalną definicję sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem?

Przepisy niestety nie doprecyzowują pojęcia sprawowanie osobistej opieki. Nie wprowadzono konkretnych wytycznych, które pozwoliłyby ocenić, kiedy i jaka praca wyłącza możliwość sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem. Czy jest to praca powyżej określonego wymiaru czasu pracy, czy w określonej formie?

Jest to przesłanka, która musi być sumiennie oceniana dla każdej mamy oddzielnie. Oceny powinnyśmy dokonać wstępnie same. Można z dużym prawdopodobieństwem przyjąć, że warunek sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem będzie uznany za spełniony, gdy:

  • praca jest wykonywana w domu, w którym przebywa dziecko lub 
  • praca jest wykonywana poza domem, lecz w niepełnym wymiarze czasowym (np. dziecko jest zostawiane raz na jakiś czas na kilka godzin z babcią).

Jaka jest definicja sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem w innych ustawach?

Definicję osoby sprawującej opiekę nad dzieckiem znajdziemy m.in. w ustawie z dnia 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych. Zgodnie art. 4 pkt 17 osobą sprawującą osobistą opiekę nad dzieckiem jest:

Osoba fizyczna sprawująca osobistą opiekę nad:
a) dzieckiem własnym lub
b) dzieckiem swojego małżonka lub
dzieckiem przysposobionym,

Sprawowanie opieki następuje w określonym przez ustawodawcę okresie, tj. 

  • do 3 lat, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez nie 5 roku życia,
  • do 6 lat, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez dziecko 18 roku życia – w przypadku dziecka, które z powodu stanu zdrowia potwierdzonego orzeczeniem o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności wymaga osobistej opieki tej osoby.

Jak wygląda rozumienie sprawowania osobistej opieki według ZUS oraz w orzeczeniach sądowych?

Zdaniem ZUS-u, fakt, iż dziecko uczęszcza do przedszkola, żłobka, klubu dziecięcego albo szkoły, niezależnie od ilości godzin pobytu w tych placówkach nie powoduje trwałego zaprzestania sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem. 

Myślę, że w tym miejscu należy zwrócić uwagę, iż w przypadku parogodzinnego pozostawienia dziecka w jednej z wymienionych placówek powoduje jedynie przejściową, a nie trwałą utratę kontaktu z dzieckiem. 

Urlop wychowawczy jest uwarunkowany właśnie trwałym zaprzestaniem sprawowania opieki. Przykładem tego typu sytuacji mógłby być przypadek pracownicy, która w okresie urlopu wychowawczego wyjeżdża na kilka dni pozostawiając dziecko pod opieką małżonka lub dziadków

Naczelny Sąd Administracyjny w jednym z orzeczeń sądowych uznał, iż nadrzędnym celem urlopu wychowawczego jest sprawowanie osobistej opieki nad dzieckiem przez pracownika. Istotą takiej osobistej opieki jest to, że dla osoby korzystającej z urlopu wychowawczego zasadniczym, stałym i codziennym obowiązkiem jest zapewnienie dziecku niezbędnych środków bezpieczeństwa, utrzymania, rozwoju i wychowania, i to w takim zakresie, w jakim równoczesne sprawowanie opieki przez inne osoby jest zbędne

Gdyby posłużyć się terminologią zawartą w Słowniku Języka Polskiego pod red. M. Szymczaka to  pojęcia osobistej opieki oraz uniemożliwienia, którymi posłużył się ustawodawca należy rozumieć, jako czynienie niemożliwym, nie dającym się urzeczywistnić, osiągnąć, zaś opiekę jako troszczenie się, dbanie, doglądanie, pilnowanie, sprawowanie dozoru. 

Ustawodawca posłużył się pojęciem osobistej opieki, czyli sprawowanej bezpośrednio przez osobę uprawnioną opieki nad dzieckiem. Należy uznać, że utrata możliwości jej sprawowania  OSOBIŚCIE np. w czasie wykonywania działalności nierejestrowanej, gdy dzieckiem zajmuje się ktoś inny, a my wychodzimy z domu, oznacza że mogło dojść do przerwania trwałego sprawowania opieki.

Co na to wszystko pracodawca? Czy mama przebywająca na urlopie wychowawczym musi informować pracodawcę, że prowadzi działalność nierejestrowaną?

To zależy. Zasadniczo – nie. ALE! Wyjątkowo informacja i zgoda pracodawcy będzie wymagana, jeśli np. w umowie o pracę podpisaliśmy klauzulę o zakazie konkurencji. Natomiast, jeśli nasza działalność nierejestrowana dotyczy innych obszarów aktywności gospodarczej, nie musimy informować pracodawcy, o tym, że taką działalność prowadzimy.

Co więcej – jeśli pracodawca ustali, że pracownik trwale zaprzestał sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem, pracodawca wzywa pracownika do stawienia się do pracy w terminie przez siebie wskazanym – nie później jednak niż w ciągu 30 dni od dnia powzięcia takiej wiadomości i nie wcześniej niż po upływie 3 dni od dnia wezwania.

Czy prowadzenie działalności nierejestrowanej w czasie urlopu macierzyńskiego/rodzicielskiego jest obarczona jakimiś dodatkowymi warunkami?

Nie. Nie ma żadnych ograniczeń, prócz tych, które dotyczą wszystkich osób, czyli warunki wynikające z ustawy Prawo Przedsiębiorców.

Podsumowując i odpowiadając na pytanie czytelniczki – czy przedsiębiorcza mama musi zrezygnować z pracy na etacie, by prowadzić działalność nierejestrowaną?

Nie. Mama może być zatrudniona na etacie, przebywać na urlopie wychowawczym i prowadzić działalność nieewidencjonowaną.

 

Bibliografia:

  • Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy
  • Ustawa z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych.
  • Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych.
  • Ustawa  z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3.
  • Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy.
  • Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców

 

Inne wpisy związane z urlopem wychowawczym, które mogą Cię zainteresować:

Urlop wychowawczy czy powrót do pracy? 7 praw mamy związanych ze sprawowaniem opieki nad małym dzieckiem.

Czy przedsiębiorcza mama ma prawo do urlopu wychowawczego?

Działalność nierejestrowana, a urlop macierzyński 2019.

10 najważniejszych informacji o urlopie wychowawczym (artykuł pojawi się w ciągu kilku najbliższych dni).

Hits: 1268

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Close

Ta strona korzysta z ciasteczek aby świadczyć usługi na najwyższym poziomie. Dalsze korzystanie ze strony oznacza, że zgadzasz się na ich użycie. Więcej informacji.

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close