Kontrola dotycząca działalności nierejestrowanej – czy przedsiębiorcze mamy mają się czego obawiać? Wywiad z ekspertem od spraw podatkowych, Aleksandrą Kasińską-Skibą.

Jeśli trafiłaś tu z google szukając informacji o tym, czy możliwa jest kontrola działalności nierejestrowanej, a nie czytałaś wcześniejszych wpisów dotyczący działalności bez rejestracji, to koniecznie zerknij na ten wpis (o podstawowych warunkach, limitach, definicjach) oraz ten (o prawidłowym dokumentowaniu działalności nierejestrowanej – faktury, rachunki, ewidencje).

Z uwagi na fakt, iż temat kontroli jest bardzo ważny postanowiłam opracować go korzystając z pomocy eksperta od spraw podatkowych. Zaprosiłam do współpracy Panią mecenas, radcę prawnego, doradcę podatkowego, Aleksandrę Kasińską Skibę. W ramach współpracy przygotowałyśmy dla przedsiębiorczych mam – artykuł/wywiad, a w listopadzie nagramy dla Was live na Facebooku (polub funpage Prawo Mamy, aby być na bieżąco).

Co znajdziesz w naszym artykule? Odpowiedź na kilka istotnych pytań…

  • Czy osoba prowadząca działalność nierejestrowaną może być kontrolowana? Na jakiej podstawie prawnej? Jakie są rodzaje kontroli? 
  • Jak wyglądają czynności sprawdzające?
  • Jakie obowiązki i jakie prawa mają przedsiębiorcze mamy?
  • O czym należy pamiętać? O co zadbać, by prowadzić działalność nierejestrowaną zgodnie z prawem i uniknąć kłopotów w czasie kontroli?
  • Kiedy najlepiej skorzystać ze wsparcia specjalisty lub  ustanowić pełnomocnika?
  • Czy przedsiębiorcze mamy mają się czego obawiać? Jakie kary grożą w przypadku błędów?

Olu, czy osoba prowadząca działalność nierejestrowaną może być sprawdzana przez organy podatkowe? 

Możemy przyjąć, że rozliczenia podatkowe praktycznie każdej osoby mogą być sprawdzane przez organy podatkowe (potocznie mówimy o urzędach skarbowych). Oznacza to, że osoba prowadząca działalność nierejestrowaną może być sprawdzana zarówno w zakresie sposobu opodatkowania prowadzonej przez siebie działalności, jak i w zakresie innych czynności, które są opodatkowane (np. sprzedaż mieszkania).

Na jakiej podstawie prawnej? Czy możliwa jest tylko kontrola podatkowa, czy też inne – np. celno-skarbowa?

Mamy kilka rodzajów postępowań, które służą do sprawdzenia, czy ktoś prawidłowo rozlicza podatki – czynności sprawdzające, postępowanie podatkowe, kontrola podatkowa, kontrola celno-skarbowa. Podstawą prawną do tego typu działań są przede wszystkim przepisy Ordynacji podatkowej oraz ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej.

Organy wybierają sposób prowadzenia postępowania w zależności od konkretnej sprawy. Podejrzewam, że w kwestiach związanych z działalnością nierejestrowaną zwykle będą prowadzone czynności sprawdzające czy standardowe postępowania podatkowe.

W jaki sposób urzędnicy mogą się z kontaktować z przedsiębiorczą mamą?

W drobnych sprawach urzędnik najczęściej skontaktuje się telefonicznie, o ile oczywiście w składanych do urzędu dokumentach został podany numer telefonu. Jakie to mogą być sprawy? Najczęściej będą to omyłki w składanych zgłoszeniach czy deklaracjach.

Zdarza się również, że urzędnik, zamiast zadzwonić, wysyła wiadomość e-mail (znowu – o ile w składanych dokumentach został podany adres). Takie wiadomości również będą dotyczyły raczej drobnych spraw.

W ostatnim czasie pojawiły się wiadomości e-mail wysyłane przez osoby podszywające się pod urzędników urzędów skarbowych. Zawierają one linki albo załączniki, które po kliknięciu mogą okazać się wirusem komputerowym.

Jeżeli nie prowadziło się wcześniej żadnej korespondencji mailowej z urzędnikiem i dostało się tego typu wiadomość, należy zachować szczególną ostrożność. Najlepiej skontaktować się z właściwym urzędem skarbowym i potwierdzić, czy wiadomość faktycznie została z niego wysłana. Czasami jednak wystarczy sprawdzić nadawcę – adresy bez podania nazwiska i rozszerzenia @mf.gov.pl zwykle nie są adresami urzędów skarbowych.

Wiem już, że nie zawsze urzędnik skontaktuje się z nami na piśmie. Czasem jednak będzie to forma pisemna. Kiedy?

Zarówno w sprawach drobnych, jak i bardzo skomplikowanych, można otrzymać pismo z urzędu. Najczęściej są to wezwania do wyjaśnienia treści składanych zgłoszeń, deklaracji czy pism. Urząd może również wezwać do przedstawienia informacji bądź dokumentów związanych z konkretnym klientem.

Zwykle w piśmie wskazany jest termin, w jakim należy przedstawić wyjaśnienia albo dokumenty. Wyjaśnienia można złożyć na piśmie samodzielnie albo poprzez pełnomocnika. Można też osobiście stawić się w urzędzie i wyjaśnić sprawę w rozmowie z urzędnikiem zajmującym się naszą sprawą.

Pisemnie otrzymuje się również informację o kontroli bądź postępowaniu podatkowym.

Co organ sprawdza? Jakie konkretnie czynności wykonuje?

Organ sprawdza, czy prawidłowo rozliczyliśmy podatki właściwie pod każdym względem. Przede wszystkim, prowadząc postępowanie, stara się odpowiedzieć na następujące pytania:

  • czy zapłaciliśmy podatek w prawidłowej wysokości w terminie?
  • czy prowadziliśmy wymagane prawem ewidencje?
  • czy składaliśmy wymagane formularze?
  • czy formularze były wypełnione prawidłowo?
  • czy formularze składaliśmy w terminie?

Czynności, jakie podejmują organy podatkowe, zależą od charakteru sprawy. W najprostszych sytuacjach może wystarczyć nawet wyjaśnienie sprawy przez telefon czy wysłanie e-maila. W sprawach poważniejszych uzyskujemy formalną informację, o tym, że nasze rozliczenie będzie sprawdzane z informacją, w jakim konkretnie postępowaniu. Forma informacji zależy od sposobu prowadzenia postępowania przez organ. W większości wypadków, jesteśmy proszeni o udzielenie wyjaśnień, przedstawienie dokumentów czy prowadzonych ewidencji.

O czym należy pamiętać? O co zadbać, by prowadzić działalność nierejestrowaną zgodnie z prawem i uniknąć kłopotów w czasie kontroli? 

Przede wszystkim powinniśmy pamiętać o gromadzeniu dokumentów, które stanowią podstawę naszego rozliczenia podatkowego. Chociaż przepisy podatkowe nie zawsze nakładają obowiązek sporządzania specjalnych dokumentów na osoby prowadzące DN, to w naszym interesie jest, aby takie dokumenty zebrać. Co mam tutaj na myśli?

  • Dokumenty związane z uzyskiwanymi przez nas przychodami (potwierdzenia przelewów, rachunki, faktury).
  • Dokumenty związane z ponoszonymi przez nas kosztami (przede wszystkim faktury, rachunki z naszymi danymi, w szczególnych wypadkach inne dokumenty potwierdzające poniesienie kosztu).
  • Ewidencja przychodów oraz kosztów uzyskania przychodów dla celów PIT (nie jest to ewidencja obowiązkowa, ale na pewno ułatwi nam rozliczenie).
  • Ewidencja sprzedaży prowadzona dla celów VAT (obowiązkowa, jeżeli korzystamy ze zwolnienia z VAT) albo rejestr VAT (jeżeli nie korzystamy ze zwolnienia z VAT).

Więcej o dokumentacji dotyczącej działalności nierejestrowanej przeczytasz tutaj.

Czy przedsiębiorcze mamy prowadzące działalność nierejestrowaną mają jakieś prawa związane z kontrolą? 

Przede wszystkim mają prawo:

  • uczestniczyć w postępowaniu na każdym jego etapie.
  • przekazywać dokumenty,
  • składać wyjaśnienia,
  • wnioskować o przesłuchanie świadków
  • ustanowić pełnomocnika, który będzie je reprezentował w trakcie postępowania.

Pamiętajmy, że postępowanie podatkowe to procedura, która jest oparta na konkretnych i nie zawsze prostych przepisach prawa. Oprócz tego, że wiemy jakie mamy prawa, trzeba jeszcze wiedzieć, jak z nich korzystać i kiedy.

Ustanowienie pełnomocnika nie jest obowiązkiem i nie każda sprawa wymaga udziału pełnomocnika.

Samodzielne załatwianie sprawy jest najlepszym rozwiązaniem, gdy dotyczy ona oczywistej pomyłki i nie mamy żadnych wątpliwości, że nieprawidłowości stwierdzone przez organ faktycznie miały miejsce. Przykładowo, źle wypełniliśmy zeznanie podatkowe (pomyłka w rubrykach) i przygotowujemy korektę.

W innych wypadkach warto przynajmniej zasięgnąć porady specjalisty z zakresu prawa podatkowego i skonsultować ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Pamiętajmy, że profesjonalny pełnomocnik to taka osoba, która pośredniczy w kontaktach z organem. Zna przepisy prawa, więc wie, jak należy postępować przed organem, aby wynik postępowania był jak najbardziej korzystny dla kontrolowanej osoby.

Pamiętajmy, że organ podatkowy może nas sprawdzać nie tylko w kontekście działalności nierejestrowanej, ale również w związku z naszą inną aktywnością.

Kiedy warto sięgnąć po profesjonalną poradę? Kiedy konkretnie będzie potrzebna pomoc pełnomocnika? 

Warto jak najszybciej sięgnąć po profesjonalną poradę, jeżeli:

  • organ informuje o wszczęciu bądź o zamiarze wszczęcia kontroli lub postępowania podatkowego,
  • organ wzywa do wyjaśnień, dlaczego podatek nie został zapłacony (np. po otrzymaniu spadku albo darowizny),
  • organ wzywa do przedłożenia dokumentów związanych z transakcjami zawieranymi z innym podmiotem (np. w związku z tym, że podmiot ten podawał się za podatnika VAT, ale został wykreślony z rejestru),
  • organ wzywa do skorygowania rozliczenia podatkowego poprzez usunięcie wybranych kosztów podatkowych (np. kwot zapłaconych na rzecz innego podmiotu),
  • organ wzywa do złożenia wyjaśnień dotyczących zawieranych transakcji (np. kupna nieruchomości),
  • organ wzywa do złożenia wyjaśnień w sprawie ulg podatkowych, z których skorzystano w zeznaniu (np. ulga mieszkaniowa).

W przypadku postępowań podatkowych pamiętajmy, że profesjonalnej porady może nam udzielić tylko taka osoba, która ma doświadczenie w prowadzeniu tego typu spraw. Przede wszystkim będą to zatem doradcy podatkowi, radcy prawni oraz adwokaci prowadzący praktykę w zakresie reprezentowania klientów przed organami podatkowymi i sądami administracyjnymi.

Co w sytuacji, gdy kontrola wykaże jakieś nieprawidłowości? 

W pierwszej kolejności będziemy mieli obowiązek zapłacić należny podatek wraz z odsetkami.  Aktualna wysokość odsetek od zaległości podatkowej to 8% w skali roku.

Przykładowo, jeżeli korzystaliśmy ze zwolnienia w VAT, ale nie prowadziliśmy ewidencji sprzedaży, będziemy obowiązani zapłacić VAT wraz z odsetkami.

Może się pojawić również odpowiedzialność karna skarbowa – mandat czy grzywna, na przykład za niezłożenie w terminie zeznania podatkowego. Tutaj kary uzależnione są od rodzaju przewinienia. W przypadku drobnych nieprawidłowości, organy podatkowe często odstępują od wymierzenia tego typu kar.

Dziękuję za rozmowę.

Dziękuję.

O rozmówczyni.

Prawnik specjalizujący się w prawie podatkowym, doradza w bieżących sprawach osobom prywatnym oraz firmom, a także reprezentuje ich interesy przed organami podatkowymi i sądami administracyjnymi. Z zawodu doradca podatkowy oraz radca prawny. Prowadzi profil na IG oraz FB @prawnikopodatkach z ciekawostkami podatkowymi oraz bloga na www.prawnikopodatkach.pl

Przedsiębiorcza mama, która doskonale wie, jak to jest prowadzić własną firmę
z niemowlęciem przy boku.

 

Bibliografia:

  • Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
  • Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej
  • Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
  • Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
  • Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców

Artykuły związane z działalnością nierejestrowaną, które mogą Cię zainteresować:

1. Macierzyństwo i biznes? Działalność nierejestrowana – definicja, warunki i podstawowe informacje – Tutaj.

2. Działalność nierejestrowana, a kasa fiskalna 2019. Sześć informacji dla przedsiębiorczych mam – Tutaj.

3. Urlop wychowawczy, a prowadzenie działalności nierejestrowanej – Tutaj.

4. Działalność nierejestrowana, a sklep online? Wywiad z mecenas Kingą Konopelko o prawnych aspektach biznesów prowadzonych przez przedsiębiorcze mamy – Tutaj.

5. Biznes i macierzyństwo? Świadczenie rodzicielskie, a działalność nierejestrowana – Tutaj.

6. Działalność nierejestrowana, a świadczenie pielęgnacyjne 2019 – Tutaj.

7.Działalność nierejestrowana, a urlop macierzyński 2019 – Tutaj.

8. Działalność nierejestrowana, a umowa zlecenia – Tutaj.

9. Prawa matek, a działalność nierejestrowana. Sześć plusów i minusów prowadzenia działalności nieewidencjonowanej – Tutaj.

10. Ulga na start, a prawa przedsiębiorczej mamy. Plusy i minusy ulgi na start – Tutaj.

Hits: 182

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Close

Ta strona korzysta z ciasteczek aby świadczyć usługi na najwyższym poziomie. Dalsze korzystanie ze strony oznacza, że zgadzasz się na ich użycie. Więcej informacji.

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close