Kiedy osoby prowadzące działalność nierejestrowaną muszą posługiwać się numerem NIP?

Numer Identyfikacji Podatkowej (NIP), to dziesięciocyfrowy kod, służący do identyfikacji podatników w Polsce. Każdy numer jest inny. Przedsiębiorca podczas swojej biznesowej działalności może posiadać tylko jeden i ten sam NIP. Niczego nie zmienia zawieszenie czy zakończenie działalności firmy.

  • Każda cyfra Numeru Identyfikacji Podatkowej ma swoje znaczenie.
  • Trzy pierwsze, nazwane prefiksem PL, określają kod urzędu skarbowego, który nadał NIP.
  • Dziesiąta cyfra to tzw. cyfra kontrolna, która służy do sprawdzenia poprawności przetwarzania danych.
  • Każdy NIP jest tworzony w taki sposób, aby po wykonaniu kontrolnego obliczenia nigdy nie wyszła liczba 10. Jeśli się tak stanie, dany numer nie jest prawidłowy, a już na pewno nie został nadany przez fiskusa.
  • Jaki algorytm należy zastosować, aby sprawdzić, czy nasz Numer Identyfikacji Podatkowej spełnia wszelkie standardy? Każdą z cyfr trzeba pomnożyć przez następującą wagę: 6, 5, 7, 2, 3, 4, 5, 6, 7. Kolejno należy zsumować wynik i wyliczyć resztę dzieląc przez 11.*

Czy każda osoba prowadząca działalność nierejestrowaną może posługiwać się numerem NIP?

Numer Identyfikacji Podatkowej mogą posiadać zarówno przedsiębiorcy, jak i osoby prywatne. Dawniej, a dokładnie przed 2012 rokiem, NIP musiał mieć każdy podatnik. Po nowelizacji przepisów wszystkim osobom poza przedsiębiorcami pozostawiono wolną wolę. Zdecydowana większość podatników, którzy nie odprowadzają podatku od towaru i usług i nie są płatnikami czynnymi VAT, posługuje się numerem PESEL. Osoby prowadzące działalność nierejestrowaną mogą uzyskać numer NIP, jeśli rodzaj prowadzonych przez nich działalności tego wymaga.

Czy Urząd Skarbowy może odmówić nadania NIP?

Tak, choć tego typu przypadki należą do rzadkości. Taka sytuacja może mieć miejsce na przykład wtedy, gdy:

  • Naczelnik Urzędu Skarbowego nie jest w stanie potwierdzić tożsamości danego podmiotu lub
  • wniosek zawiera błędy formalne.

NIP nie zostanie utworzony także wówczas, gdy ubiega się niego podmiot, który nie prowadzi działalności gospodarczej lub nie jest czynnym podatnikiem VAT. 

Unieważnienie nadanego już Numeru Identyfikacji Podatkowej możliwe jeśli użyto fałszywych danych.

Kiedy osoby prowadzące działalność obligatoryjnie (muszą) uzyskać numer NIP?

Warto zaznaczyć, że identyfikatory podatkowe (PESEL i NIP) nie powinny być stosowane jako zamienniki.  Zgodnie z ustawą o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników zostały wymienione podmioty, dla których właściwym identyfikatorem podatkowym będzie PESEL, a dla których NIP.

NIP związany jest z identyfikacją osób, które są:

  • prowadzą działalność gospodarczą,
  • są podatnikami podatku VAT,
  • osobami fizycznymi, których ewidencja PESEL nie obejmuje, ale które na podstawie odrębnych ustaw są podatnikami; płatnikami podatków; płatnikami składek na ubezpieczenia społeczne i/lub zdrowotne,
  • osobami prawnymi oraz jednostkami organizacyjnymi nieposiadającymi osobowości prawnej, które na podstawie odrębnych ustaw są podatnikami.

Numer PESEL mogą wykorzystywać podatnicy (w tym osoby prowadzące działalność nierejestrowaną), którzy:

  • nie prowadzą działalności gospodarczej,
  • nie są zarejestrowanymi podatnikami podatku od towarów i usług (VAT).

Są więc dwie podstawowe sytuacje. Po pierwsze, gdy na mocy ustawy o podatku od towarów i usług (VAT) są zobowiązani do rejestracji jako podatnik czynny VAT lub gdy dotyczy ich obowiązek rejestrowania przychodów na kasie fiskalnej.

Nadanie NIP w sytuacji, gdy osoby prowadzące działalność nierejestrowaną mają obowiązek rejestracji jako podatnik czynny VAT.

Działalność nierejestrowana podlega pod przepisy ustawy VAT. Oznacza to, że odnoszą się do niej wszystkie reguły oraz zasady określone w tej ustawie. Jakie osoby i w jakiej sytuacji są zobowiązane do rejestracji jako podatnik czynny VAT z tytułu prowadzonej działalności nierejestrowanej szeroko opisałam w artykule dostępnym tutaj:

Działalność nierejestrowana, a podatek od towarów i usług (VAT 2019).

W celu prawidłowego prowadzenia ewidencji na kasie fiskalnej oraz wydawania paragonów podatnik musi posiadać NIP.

W rezultacie, choć osoba prowadząca działalność nierejestrowaną nie prowadzi działalności gospodarczej i prowadzi działalność która nie podlega obowiązkowi rejestracji jako podatnik czynny VAT, to w myśl ustawy Prawo przedsiębiorców, to jednak ma obowiązek posługiwania się NIP-em.

Interpretacja Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej:** 

(…)Wnioskodawca świadcząc usługi kosmetyczne i kosmetologiczne na rzecz osób fizycznych w ramach działalności nierejestrowanej (spełniając warunki określone w ustawie – Prawo przedsiębiorców) prowadzi działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług. Tym samym Wnioskodawca jest podatnikiem w rozumieniu tej ustawy.

W konsekwencji w związku z tym, iż świadcząc usługi kosmetyczne i kosmetologiczne w ramach działalności nierejestrowanej Wnioskodawca będzie w rozumieniu przepisów ustawy o podatku VAT podatnikiem Wnioskodawca będzie zobowiązany wystąpić o nadanie numeru identyfikacji podatkowej – NIP (…)

Jak osoby prowadzące działalność nierejestrowaną mogą uzyskać numer NIP?

Właściwym formularzem do uzyskania NIP-u w przypadku wykonywania działalności nierejestrowanej jest formularz NIP-7.

Osoba wykonująca działalność bez rejestracji, która ma obowiązek stosowania kasy fiskalne musi o NIP zadbać odpowiednio wcześniej.

Kolejność powinna być taka:

  • najpierw należy postarać się o NIP, potem zacząć sprzedaż jako podatnik czynny VAT,
  • najpierw uzyskać NIP a  później zainstalować kasę fiskalną, a następnie rozpocząć sprzedaż.

Druk NIP-7 – co i jak wypełnić?

  • W części A. należy zaznaczyć pole 5.1 zgłoszenie identyfikacyjne. W części 4 zaznaczamy – osoba podlegająca zarejestrowaniu jako podatnik podatku od towarów i usług lub będąca zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług, (przy czym podatnik zwolniony nie musi dokonywać rejestracji na druku VAT-R).
  • W polu 6. należy podać naczelnika urzędu skarbowego właściwego ze względu na miejsce zamieszkania osoby wykonującej działalność nierejestrowaną. 
  • W części B.1 czyli danych identyfikacyjnych należy podać PESEL oraz dane osobowe tj. imiona, nazwisko, płeć, dokument potwierdzający tożsamość.
  • W części B.3 podajemy dane odnośnie miejsca zamieszkania. W części B.4 nie warto podać numer telefonu i adres mailowy. Nie są to pola obowiązkowe, ale zapewniają łatwiejszy kontakt w razie gdyby urząd chciał coś z nami wyjaśnić lub skonsultować.
  • Część C. formularza zostawiamy pustą a w części D. podajemy rachunek osobisty. Te dane mogą być ważne gdyby w zeznaniu rocznym wyszła kwota do zwrotu. Wówczas US przeleją ją właśnie na to konto.
  • W części F. druku NIP-7, należy podać imię, nazwisko, PESEL, adres do korespondencji, datę wypełnienia zgłoszenia oraz złożyć swój podpis.

Co w sytuacji gdy osoba prowadząca działalność nierejestrowaną ma już NIP (został jej nadany klika lat temu) ale go nie używała? Czy może złożyć druk NIP-7 i uzyskać nowy numer dla celów prowadzonej działalności nierejestrowanej?

Osoby fizyczne, które zaczynają prowadzić działalność nierejestrowaną w której wymagane jest posługiwanie się NIP, a posiadały już wcześniej ten numer, nie muszą, a nawet nie mogą wnioskować o jego utworzenie. Numer NIP jest przyporządkowany do danej osoby na całe życie i nie można go zmienić, jak i starać się o kolejny. W przypadku zgubienia nr NIP nie można więc wystąpić o nadanie nowego, a jedynie o jego duplikat. Gdy przedsiębiorca zmienia nazwę firmy lub jej adres, wtedy zobowiązany jest do zgłoszenia zmian. NIP pozostaje jednak bez zmian – jedynie w rejestrze dane do niego przypisane ulegają aktualizacji. 

Na jakich dokumentach konieczne jest posługiwanie się numerem NIP? 

Na dokumentach dotyczących zobowiązań podatkowych oraz należności niepodatkowych pobieranych przez organy celne i podatkowe. W ww. sprawach podatnicy są zobowiązani podawać NIP na żądanie:

  • organów administracji rządowej i samorządowej
  • organów kontroli skarbowej
  • przedstawicieli Najwyższej Izby Kontroli
  • banków
  • płatników oraz inkasentów podatków i niepodatkowych należności.

Czy osoby prowadzące działalność nierejestrowaną mogą posługiwać się numerem NIP – podsumowanie.

Osoby, które nie są czynnymi płatnikami VAT i nie prowadzą działalności gospodarczej, nie uzyskają numeru NIP. Tyko niektóre osoby prowadzące działalność nierejestrowaną mogą posługiwać się numerem NIP (podatnik czynny VAT, kasa fiskalna).

W związku z tym, że osoby fizyczne podejmujące działalność nierejestrowaną nie składają wniosku do CEIDG lub KRS – nie otrzymują numeru NIP. Dopiero, gdy przychód przekroczy w miesiącu kwotę 50% minimalnego wynagrodzenia, działalność automatycznie staje się działalnością gospodarczą i w ciągu 7 dni osoba ta ma obowiązek zgłoszenia do CEIDG, z czym wiąże się nadanie numeru NIP, niezbędnego do rozliczeń podatkowych.

Podstawa prawna:

  • *Więcej przeczytasz na stronie https://www.ratkomat.pl/dla-firm/blog/nip-co-to-jest-i-kto-jest-zobowiazany-do-uzywania-go.
  • **Interpretacja Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 24 września 2018 r. nr 0111-KDIB3-3.4018.5.2018.2.MS.
  • Ustawa z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników.
  • Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców.
  • Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.

Jeśli interesuje Cię temat biznesu na próbę zastanów się nad zakupem e-booka o działalności nierejestrowanej. Przygotowałam dla Ciebie kompleksowe opracowanie. Kompendium wiedzy prawnej, księgowej i macierzyńskiej na temat działalności bez rejestracji.

Więcej szczegółów jest dostępnych w zakładce sklep.

Hits: 531

You May Also Like

Close

Ta strona korzysta z ciasteczek aby świadczyć usługi na najwyższym poziomie. Dalsze korzystanie ze strony oznacza, że zgadzasz się na ich użycie. Więcej informacji.

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close